Tagarchief: taal

Een dagje Redcliffe College

Wat is belangrijker: eerlijkheid of respect? Gastvrijheid of op tijd komen op je werk?
Wat is erger: liegen of kwetsen? Het negeren van een deadline omdat een ander je om hulp vraagt of geen tijd hebben voor iemand die je hulp vraagt, vanwege die deadline?
Wij verloten een appeltaart onder degenen die het juiste antwoord weet op deze vragen!

Botsingen tussen culturen
Als we straks naar Papua Nieuw Guinea gaan, zullen we daar deel gaan uitmaken van een radicaal andere cultuur. En dit gaat niet zomaar over wat verschillende gewoonten en gebruiken. Sommige culturen verschillen zo fundamenteel van de onze, dat bepaalde gewoonten en gebruiken fors indruisen tegen ons westerse (!) geweten.
Je werkt onder asielzoekers en je vraagt aan een Afrikaanse vrouw: ‘Kom je vanavond bij ons eten?’ De Afrikaanse vrouw antwoordt: ‘Ja’. Je maakt vervolgens een heerlijke maaltijd klaar en als het etenstijd is, komt de vrouw niet opdagen. Frustrerend, wat zou er aan de hand zijn? Je belt haar op, maar ze is niet thuis. Later blijkt dat ze bij een vriendin was en dat ze ook nog eens helemaal niet van plan was om bij jou te komen eten! Logisch dat je verontwaardigd bent: die vrouw heeft gewoon gelogen en daardoor heb jij voor niets op haar zitten wachten. Logisch, toch?

Dat hangt er maar net van af wat in een cultuur erger is: liegen of kwetsen. In onze cultuur is liegen veel erger dan iemand kwetsen. Ga maar na hoe zwaar in ons land aan de vrijheid van meningsuiting wordt getild. En als je iets belooft, dan moet je het doen. En als je iets niet wilt doen, moet je het al helemaal niet beloven!
In veel Afrikaanse landen is het echter véél erger om iemand in zijn gezicht te vernederen, door bijvoorbeeld te zeggen dat je niet komt eten. Door dat zo direct te zeggen, kwets je iemand en zorg je ervoor dat de ander zich bijvoorbeeld geen houding kan geven. En dat zijn dingen die je – koste wat het kost – áltijd moet vermijden. Daarom zeg je gewoon ‘ja’, als iemand je te eten vraagt en kom je niet. Er zijn andere manieren om te begrijpen dat je niet van plan bent om te komen.

Cultuur en taal
Het leuke van dit voorbeeld is, dat het meteen laat zien hoe verweven de cultuur is met de taal die in die cultuur gesproken wordt. In eerste instantie zijn we (natuurlijk) geneigd om te denken dat ‘ja’ ook daadwerkelijk ‘ja’ betekent. Maar woorden hebben niet alleen een betekenis die je in het woordenboek kunt vinden. Veel belangrijker is de betekenis die mensen binnen een bepaalde cultuur aan dat woord geven. Een en ander uit ons voorbeeld wordt al snel duidelijk, als we ontdekken dat in veel oosterse en Afrikaanse culturen ‘ja’ in bepaalde contexten niet méér betekent dan ‘ik heb het gehoord’. En dat was wat de Afrikaanse vrouw bedoelde. Als ze werkelijk bij je had willen komen eten, dan had ze veel enthousiaster gereageerd: ‘O ja, wat leuk! Ja, dat doe ik. Hoe laat moet ik er zijn?’
In gesprek met die Afrikaanse vrouw had je dus zelf al uit het koele ‘ja’ kunnen afleiden, dat ze helemaal niet van plan was om te komen.

Met andere woorden: in de Afrikaanse cultuur zou de reactie van de vrouw helemaal zijn begrepen, terwijl het in onze Nederlandse cultuur grote misverstanden oproept.

Goed of fout?
We laten de vraag nu even zitten of die Afrikaanse vrouw zich hier in Nederland moet aanpassen aan onze cultuur of niet. Wat minstens zo boeiend is, is de vraag of die Afrikaanse vrouw nu ‘gelogen’ heeft. Wij zouden zeggen ‘ja’, maar in Afrika zouden ze zeggen ‘nee’. Ze heeft namelijk precies dátgene gecommuniceerd wat ze bedoelde te zeggen. En iedereen die met een Afrikaanse vrouw praat, zou dat moeten weten. En als je dat weet, heb je er ook geen probleem meer mee, omdat je weet dat ‘ja’ ook kan betekenen ‘ik heb het gehoord’. En dan is het plotseling helemaal geen kwestie meer van ‘goed’ of ‘fout’. Dan is het een kwestie van ‘begrijp je hoe het in die Afrikaanse cultuur werkt?’.

Redcliffe College
Dit was een impressie van de thematiek waar we ons deze week mee bezig hebben gehouden op Redcliffe. Omdat we in onze Wycliffe-groep deelnemers hebben uit allerlei culturen (Nederland, Ierland, Finland, Ghana, etc.), zien we vaak in de praktijk wat de theorie ons leert. Zo vertelde de man uit Ghana hoe hevig geschokt zijn stamgenoten eens waren toen een westerse bijbelvertaler tijdens een vergadering van oudsten reageerde op een opmerking van zijn dorpshoofd met de woorden: ‘dat is niet waar’. Enkele emoties: ‘Wát?! Durft zij te beweren dat ons dorpshoofd liegt?! Dat is grof en onbeschaafd (!)!’ Bovendien was het wel heel brutaal dat ze dat als vrouw tegen een man durfde te zeggen, die ook nog eens ouder was. Conclusie: dit was een slechte vrouw. En dat terwijl ze ‘gewoon’ de waarheid zei…

Volgende week beginnen we met fonetiek en het herkennen en aanleren van allerlei onmogelijke spraakklanken. We zullen hiervan af en toe via Facebook verslag doen, want het volgende weblog hopen we iets vertellen over onze pikinini – de kinderen!

Studying in the garden